DAR ES SALAAM — Tume huru ya uchunguzi kuhusu vurugu zilizohusiana na uchaguzi mkuu wa Oktoba 29, 2025 imeelezwa na wataalamu wa sheria kama kielelezo cha uimara wa taasisi, uwazi na uwezo wa Tanzania kushughulikia changamoto zake kwa njia za ndani.
Profesa Ibrahim Juma, aliyewahi kuwa Jaji Mkuu na sasa ni mjumbe wa tume hiyo, alisema kuundwa kwake kunaonyesha uwezo wa nchi kukabiliana na masuala nyeti kwa mifumo yenye uwajibikaji na uaminifu.
Akizungumza Jumanne, alisema tume hiyo inakabiliwa na matarajio makubwa kutoka kwa umma na inapaswa kutoa matokeo yatakayokidhi viwango vya kitaifa na kimataifa.
“Lengo pana ni kuonyesha kuwa Tanzania ina uwezo wa kukabiliana na changamoto zake na kupata suluhisho,” alisema, akiongeza kuwa kazi ya tume inapaswa kuendana na imani iliyopewa.
Alisema kuanzishwa kwa tume hiyo ni ishara ya ukomavu wa taasisi na dhamira ya kushughulikia masuala ya ndani kwa uhuru, huku ikizingatia uwazi.
Kwa mujibu wa Juma, tume inafanya kazi bila kuingiliwa kutoka nje, lakini ikiongozwa na misingi ya kisheria inayotambulika kimataifa, hali inayoiweka ndani ya mifumo ya uwajibikaji ya kitaifa na kimataifa.
Tume hiyo inaongozwa na Jaji Mkuu mstaafu Mohamed Chande Othman, ambaye uzoefu wake wa kimataifa umechangia mwelekeo wa kazi zake.
Juma alisema mwenyekiti huyo ameendelea kuongoza tume kwa kulinganisha kazi zake na viwango vya sheria za Tanzania pamoja na mbinu bora za kimataifa, hali inayomaanisha kuwa ripoti ya mwisho itapimwa kwa vigezo hivyo.
Aliongeza kuwa uzoefu wa Othman katika uchunguzi wa kimataifa unaimarisha kazi ya tume katika kuchambua matukio yaliyohusiana na kipindi cha uchaguzi.
Kuhusu uwezo wa kitaalamu, Juma alisema ana imani na wataalamu wanaoiunga mkono tume hiyo, akibainisha kuwa wengi wao ni Watanzania wenye uzoefu wa kimataifa katika uchambuzi wa vielelezo vya video na uchunguzi wa mifumo ya kidijitali.
“Hatuna shaka na kiwango cha utaalamu kilichopo,” alisema, akisisitiza kuwa tume ina uwezo wa kubaini ukweli na kuuwasilisha kwa umma kwa uwazi.
Tume imehusisha wadau mbalimbali, wakiwemo majeruhi, familia za waliofariki na ndugu wa watu wanaodaiwa kupotea, huku ushahidi ukikusanywa kupitia maelezo ya mdomo na nyaraka za kisheria.
Serikali imetoa nyongeza ya siku 21 kukamilisha kazi ya tume hiyo, na hivyo kusogeza mbele tarehe ya mwisho hadi Aprili 24, 2026, ili kutoa nafasi ya uchambuzi wa kina wa ushahidi na uchunguzi wa kitaalamu zaidi.
Nyongeza hiyo pia itaiwezesha tume kupitia vielelezo vipya, kukamilisha ripoti na kuandaa tafsiri kabla ya kuiwasilisha kwa Rais Samia Suluhu Hassan.
Hii ni nyongeza ya pili tangu tume ianze kazi Novemba 20, 2025, baada ya awali kuongezewa siku 42 kufuatia ongezeko kubwa la maoni kutoka kwa wananchi.
Maafisa wanasema idadi kubwa ya ushiriki wa wananchi inaonyesha umuhimu wa tume hiyo na imani iliyopo kuwa ni jukwaa la uwajibikaji na tafakuri ya kitaifa.
Ripoti ya mwisho inatarajiwa kupimwa kwa viwango vya ndani na kimataifa, hatua inayotazamwa kama muhimu katika maendeleo ya utawala na uimara wa taasisi nchini Tanzania.
